قوله : او بقى منه شئ : ضمير در [ منه ] به عبد راجعست . قوله : بقى على تدبيره : ضمير فاعلى در [ بقى ] و ضمير مجرورى در [ تدبيره ] به عبد راجع مىباشند . قوله : و الّا بطل : كلمه [ و الّا ] يعنى اگر بعد از پرداختن ارش جنايت از عبد چيزى باقى بماند بلكه تمامش تسليم مجنى عليه يا ولىّ او گرديد تدبير باطل مىشود . قوله : قتل استرقاقه : يعنى قبل از اينكه ولىّ مجنى عليه عبد را استرقاق كند . قوله : و فكّه : يعنى قبل از فكّ مولى . قوله : فالاقوى انعتاقه : يعنى انعتاق العبد . قوله : لانّه لم يخرج عن ملكه بالجناية : ضمير در [ لانّه ] به عبد راجع است و ضمير در [ ملكه ] به مولى برمىگردد . قوله : فعلا : يعنى فعلا و قبل از اينكه مولى او را تسليم مجنى عليه كرده يا ايشان وى را استرقاق كنند . قوله : و حينئذ : يعنى و حين يكون منعتقا : قوله : فيسعى فى فك رقبته : ضمير در [ يسعى ] و [ رقبته ] بعبد راجعست . قوله : ان لم توجب : ضمير فاعلى به جنايت عبد راجعست . قوله : قتله حرّا : يعنى العبد فى حال الحرّية . متن : و كذا المكاتب المشروط و المطلق الذي لم يؤد شيئا و لو أدى شيئا منها تحرر منه بحسابه ، فإذا قتل حرا عمدا قتل به ، و إن قتل مملوكا فلا قود و تعلقت الجناية بما فيه من الرقية